Apakah Rongga, dan Bagaimanakah Ia Terbentuk?

Kaviti ialah kawasan gigi yang rosak secara kekal yang disebabkan oleh pereputan gigi. Ia berlaku apabila bakteria dalam plak menghasilkan asid yang secara beransur-ansur melemahkan enamel. Tanpa rawatan, pereputan boleh merebak ke lapisan gigi yang lebih dalam, menyebabkan sensitiviti, kesakitan, jangkitan dan, dalam kes yang teruk, kehilangan gigi.

Kaviti tidak selalunya menyebabkan gejala pada peringkat awal, jadi anda mungkin mengalami kerosakan gigi tanpa menyedarinya. Memahami Apa yang menyebabkan kaviti, bagaimana ia berkembang, simptom dan peringkatnya, dan bagaimana ia boleh dirawat dan dicegah , boleh membantu menghentikan pereputan daripada berkembang.

Bagaimanakah Rongga Terbentuk?

Ia bermula dengan plak — filem melekit yang secara semula jadi terkumpul pada gigi anda.

Apabila anda makan atau minum sesuatu yang manis atau berkanji, bakteria dalam plak menggunakan karbohidrat tersebut dan menghasilkan asid. Asid ini secara beransur-ansur membuang mineral daripada enamel, lalu melemahkan gigi.

Proses ini boleh dipermudahkan seperti berikut:

Plak → Bakteria → Asid → Kehilangan Mineral → Pereputan Gigi → Kaviti

Air liur dan fluorida anda boleh membantu menggantikan beberapa mineral yang hilang daripada enamel. Tetapi apabila serangan asid berlaku dengan kerap, kehilangan mineral akhirnya boleh melebihi pembaikan. Enamel menjadi lemah, dan rongga boleh terbentuk.

Satu perbezaan penting

Kehilangan mineral awal tidak semestinya sama dengan rongga.

Pada peringkat terawal, enamel mungkin menunjukkan tanda-tanda demineralisasi tetapi masih utuh. Dengan penjagaan fluorida dan mulut yang sesuai, kerosakan awal ini boleh dihentikan atau dipulihkan.

Walau bagaimanapun, sebaik sahaja lubang fizikal terbentuk pada gigi, struktur gigi yang hilang tidak dapat tumbuh semula dan biasanya memerlukan rawatan pergigian.

Apa yang Menyebabkan Kaviti?

Gula merupakan faktor besar, tetapi ia bukan satu-satunya. Berikut adalah punca-punca yang biasa berlaku:

Makanan dan minuman bergula atau berkanji yang kerap — Fikirkan teh tarik, kuih, minuman ringan dan kerap mengambil snek. Lebih kerap gigi anda terdedah kepada gula, lebih banyak serangan asid yang dihadapinya.
Kebersihan mulut yang buruk — Tidak memberus gigi atau tidak membersihkan celah gigi membolehkan plak terkumpul, memberikan bakteria lebih banyak peluang untuk menyebabkan kerosakan.
Pendedahan fluorida rendah — Fluorida membantu menguatkan enamel. Tidak menggunakan ubat gigi berfluorida secara berkala boleh menyebabkan gigi anda lebih terdedah.
Mulut kering — Air liur membantu membersihkan makanan dan meneutralkan asid. Ubat-ubatan dan keadaan kesihatan tertentu boleh mengurangkan aliran air liur, meningkatkan risiko kaviti anda.
Alur dalam pada gigi — Sesetengah gigi belakang mempunyai lubang dan rekahan yang dalam yang mudah memerangkap makanan dan plak, menjadikannya lebih sukar untuk dibersihkan.
Gusi yang surut — Apabila gusi tertarik ke belakang, ia mendedahkan permukaan akar gigi yang lebih lembut, yang lebih mudah mereput berbanding enamel.

Apakah Jenis-jenis Kaviti yang Berbeza?

Kaviti boleh terbentuk di bahagian gigi yang berbeza, bergantung pada tempat plak dan bakteria terkumpul.

Rongga lubang dan rekahan — Berkembang di alur dan lubang pada permukaan kunyah gigi.
Kaviti permukaan licin — Berkembang pada permukaan gigi yang lebih rata, termasuk di antara gigi.
Kaviti akar — Berkembang pada akar gigi yang terdedah, selalunya apabila gusi telah surut.
Kaviti berulang — Berkembang di sekitar tampalan, mahkota atau restorasi lain yang sedia ada.

Bagaimana Rasanya Kaviti?

Inilah masalahnya tentang kaviti — ia tersembunyi. Pada peringkat awal, mungkin tiada rasa sakit langsung, walaupun anda mungkin akan melihat bintik putih atau coklat pada gigi anda. Apabila ia semakin teruk, anda mungkin akan perasan:

Tompok putih, berkapur, atau berubah warna pada gigi anda
Sensitiviti terhadap makanan dan minuman sejuk, panas, atau manis
Lubang yang kelihatan atau bintik gelap pada gigi
Makanan tersekat di tempat yang sama berulang kali
Sakit apabila menggigit
Sakit gigi yang berterusan, sakit gigi spontan, atau sakit mulut

Jika anda mengalami bengkak, nanah atau kesakitan yang teruk, pereputan mungkin telah berkembang menjadi jangkitan dan harus dinilai dengan segera. Nafas berbau atau rasa tidak enak di mulut juga boleh berlaku dengan pereputan atau jangkitan lanjut.

5 Peringkat Kerosakan Gigi

Kaviti tidak muncul dalam sekelip mata. Ia berkembang secara beransur-ansur melalui peringkat-peringkat berikut:

Peringkat 1 — Penyahabisan Mineral Enamel

Lapisan luar gigi anda mula kehilangan mineral. Anda mungkin melihat tompokan putih atau berkapur. Pada peringkat awal ini, kerosakan kadangkala masih boleh dipulihkan dengan kebersihan mulut yang baik dan fluorida.

Peringkat 2 — Pereputan Enamel

Enamel rosak secara kekal dan lubang kecil mula terbentuk. Sebaik sahaja terdapat rongga fizikal, struktur gigi yang hilang tidak boleh tumbuh semula dengan sendirinya.

Peringkat 3 — Pereputan Dentin

Pereputan bergerak melepasi enamel ke lapisan yang lebih lembut di bawahnya, yang dipanggil dentin. Kepekaan selalunya meningkat pada peringkat ini, dan pereputan boleh merebak dengan lebih cepat.

Peringkat 4 — Penglibatan Pulpa

Pereputan tersebut sampai ke pulpa — bahagian dalam gigi anda yang mengandungi saraf dan saluran darah. Ini biasanya berlaku apabila kesakitan yang ketara bermula.

Peringkat 5 — Abses Pergigian

Jangkitan yang tidak dirawat boleh menyebabkan abses, yang boleh menyebabkan bengkak, rasa tidak enak di mulut, sakit yang teruk, dan juga demam. Abses gigi memerlukan rawatan pergigian segera.

Bagaimanakah Kaviti Dirawat?

Rawatan bergantung kepada sejauh mana pereputan telah berkembang:

Pereputan awal (tiada lubang lagi) — Kebersihan mulut yang baik, penggunaan fluorida dan perubahan diet mungkin mencukupi untuk menghentikan atau membalikkan kehilangan mineral awal.
Kaviti kecil hingga sederhana — Kawasan yang reput dibuang dan gigi dipulihkan dengan tampalan.
Pereputan yang meluas — Mahkota gigi mungkin diperlukan apabila sebahagian besar struktur gigi hilang.
Pereputan yang sampai ke pulpa — Rawatan saluran akar digunakan untuk membuang tisu yang dijangkiti dan menyelamatkan gigi.
Gigi yang rosak teruk — Dalam beberapa kes, pencabutan mungkin satu-satunya pilihan.

Kaviti pada Kanak-kanak dan Dewasa

Kanak-kanak

Kaviti adalah perkara biasa berlaku pada kanak-kanak, termasuk pada gigi susu. Menurut Tinjauan Kesihatan Mulut Kebangsaan Kanak-kanak Prasekolah (NOHPS), 71.3% kanak-kanak berumur 5 tahun di Malaysia dilaporkan mengalami karies gigi.

Walaupun gigi susu akhirnya akan tanggal, pereputan yang tidak dirawat masih boleh menyebabkan kesakitan, menjejaskan pemakanan dan berpotensi menjejaskan gigi kekal yang sedang berkembang.

Dewasa

Risiko kaviti boleh berubah mengikut usia. Resesi gusi boleh mendedahkan permukaan akar yang lebih lembut, manakala mulut kering, ubat-ubatan tertentu dan tampalan atau mahkota sedia ada juga boleh meningkatkan risiko pereputan.

Bagaimanakah Anda Boleh Mencegah Kaviti?

Asas-asasnya sangat penting:

Gosok gigi dua kali sehari dengan ubat gigi berfluorida — pagi dan sebelum tidur
Bersihkan celah gigi anda setiap hari menggunakan flos atau berus interdental
Hadkan makanan dan minuman manis dan berasid , terutamanya antara waktu makan
Kekal terhidrat — air membantu membersihkan sisa makanan dan memastikan air liur mengalir
Berjumpalah dengan doktor gigi anda secara berkala untuk pemeriksaan dan pengesanan awal
Tanya tentang pengedap gigi — salutan pelindung yang boleh disapu pada alur gigi belakang, terutamanya untuk kanak-kanak

Untuk lebih banyak petua tentang mengekalkan rutin harian yang baik, lihat panduan penjagaan dan kebersihan mulut kami .

Bagaimana Jika Anda Tidak Mempunyai Sebarang Gejala?

Kaviti boleh berlaku tanpa rasa sakit yang ketara, terutamanya pada peringkat awal. Biasa Pemeriksaan pergigian boleh membantu mengesan pereputan sebelum ia berkembang menjadi kerosakan gigi yang lebih dalam atau jangkitan.

Jika anda mengalami sakit gigi yang teruk, bengkak muka, demam atau kesukaran menelan , dapatkan rawatan pergigian dengan segera, kerana ini mungkin menunjukkan jangkitan yang lebih serius.